Zodra je de verwarming dit najaar voor het eerst flink laat draaien, hoor je het misschien al: een zacht geborrel of getik ergens in de leidingen. Of erger nog, de bovenkant van je radiator blijft koud terwijl de onderkant gloeiend heet wordt. Negen van de tien keer zit er dan lucht in het systeem, en dat kost je rechtstreeks geld. Tijd om te ontluchten, en wel nu, voordat de echte kou toeslaat.
Dit geluid betekent dat er lucht in je radiator zit
Een radiator werkt met warm water dat door het hele systeem circuleert. Komt er lucht in die kringloop terecht, dan verzamelt die zich bovenin de radiator in een luchtbel. Die bel blokkeert de doorstroming, waardoor het bovenste gedeelte koud blijft terwijl de onderkant wel opwarmt. Hoor je geborrel, gesis of getik zodra de cv aanslaat? Dan is dat vrijwel altijd het signaal dat er lucht in zit.
Het probleem is niet alleen vervelend, het is ook duur. Je cv-ketel moet harder werken om dezelfde kamertemperatuur te halen, en dat merk je terug op je energierekening. Radiatoren jaarlijks ontluchten geldt dan ook als een van de simpelste manieren om te besparen op stookkosten, zonder dat je in comfort inlevert. Sommige huishoudens besparen zo tot 15 procent op hun stookkosten, puur omdat de ketel minder hard hoeft te werken voor hetzelfde resultaat.
Zo ontlucht je een radiator in vijf stappen
Je hebt hiervoor niet meer nodig dan een ontluchtingssleutel, een paar euro bij de bouwmarkt, en een doekje om druppels op te vangen.
- Zet de verwarming vol aan en laat de radiatoren een halfuur opwarmen, zodat je goed voelt waar het koud blijft.
- Zet daarna de cv-ketel uit en wacht tot de circulatiepomp helemaal stilstaat.
- Zoek het ontluchtingsventiel op, meestal een klein vierkant putje bovenaan of opzij op de radiator.
- Houd het doekje eronder en draai het ventiel met de sleutel voorzichtig een kwartslag open.
- Zodra er een gestage straal water komt in plaats van een sissend geluid, draai je het ventiel meteen weer dicht.
Werk radiator voor radiator en herhaal het proces na een paar uur als je ergens nog geluid hoort. Bij oudere systemen kan het voorkomen dat je twee of drie keer moet ontluchten voordat alle lucht eruit is. Komt er helemaal geen water, alleen lucht, blijven? Wacht dan nog een uurtje, zodat het systeem zich opnieuw kan vullen, en probeer het daarna nog een keer.
Check de waterdruk van je cv-ketel na afloop
Elke keer dat je ontlucht, verdwijnt er ook een beetje water uit het systeem. Controleer daarom na afloop altijd de drukmeter op je cv-ketel. Staat de wijzer onder de 1 bar, vul dan water bij via de vulkraan tot je rond de 1,5 bar uitkomt. Een te lage waterdruk zorgt ervoor dat je ketel op storing kan springen of zelfs helemaal stopt met verwarmen, en dat is een stuk vervelender dan het ontluchten zelf. Vul je bij, doe dat dan langzaam en check de meter tussendoor, zodat je niet per ongeluk te hoog uitkomt. Heb je geen vulkraan op de ketel zelf, maar los slangetje erbij in de doos, dan sluit je die tijdelijk aan op de koudwaterkraan en draai je hem na gebruik meteen weer los.
Begin beneden, werk naar boven
Woon je in een huis met meerdere verdiepingen, ontlucht dan altijd van laag naar hoog. Lucht stijgt namelijk, dus begin je bovenaan, dan trek je juist lucht uit de rest van het systeem naar boven toe en werk je jezelf in de wielen. Doe eerst de radiatoren op de begane grond, dan de eerste verdieping, en zo verder omhoog tot je bij de zolder of bovenste slaapkamer uitkomt.
Dit is meteen een mooi moment om je andere winterklussen af te vinken. Zorg dat je buitenkraan de vorst overleeft en controleer of je dakgoten nog vrij zijn van bladeren, voordat het echt koud wordt. Een half uurtje klussen nu scheelt je in december een hoop gedoe.
Wanneer bel je toch een installateur
Moet je binnen een paar weken alweer opnieuw ontluchten bij dezelfde radiator, dan zit er waarschijnlijk een lek in het systeem of functioneert het expansievat niet meer goed. Dat los je niet op met een sleutel alleen. Hetzelfde geldt als de waterdruk steeds wegzakt, ondanks dat je regelmatig bijvult. Overweeg je toch een nieuwe cv-ketel dit seizoen, dan is dit sowieso een goed moment om een installateur het hele systeem te laten nakijken in plaats van zelf te blijven dokteren.
Volgens de ANWB is het ontluchten van radiatoren een van de makkelijkste besparingsmaatregelen die je zelf kunt uitvoeren, juist omdat het geen investering vraagt en binnen een kwartier per radiator is gepiept.
Doe dit nu, voor de kou toeslaat
Het stookseizoen is net begonnen, en dat is precies het moment waarop dit klusje het meeste oplevert. Ontlucht je nu, dan profiteer je de hele winter van een stiller en zuiniger systeem, in plaats van pas in januari te ontdekken dat je al maanden onnodig stookt. Pak die sleutel erbij, zet een emmer koffie klaar, en werk het hele huis in een ochtend af. Je cv-ketel, en je portemonnee, zullen je dankbaar zijn.
