De zomers worden warmer en droger, maar een paar uur regen kan je tuin tijdelijk letterlijk blank zetten. Met een simpele regenwateropvang vang je dat water op voor de droge weken erna. Je betaalt er bijna niks voor, het zit in een middag in elkaar en het scheelt structureel op je waterrekening.
Je hoeft er geen loodgieter voor in te schakelen. Een basisinstallatie bouw je zelf, met materialen die bij iedere bouwmarkt voor het grijpen liggen.
Waarom regenwater opvangen slim is
Drinkwater kost in Nederland gemiddeld rond de 1,80 euro per kubieke meter, exclusief de vaste aansluitkosten. Voor de meeste toepassingen in je tuin of moestuin heb je helemaal geen drinkwaterkwaliteit nodig. Regenwater is prima geschikt voor begieten, een vijver bijvullen, de tuinstoelen afspuiten of het terras schoonmaken.
Gemeenten roepen burgers steeds vaker op om regenwater te bufferen. Dat heeft twee redenen: in lange droge periodes voorkomt het verspilling van drinkwater, en bij hevige stortbuien voorkomt het dat riolen overstromen. Een regenton of IBC-tank helpt dus ook je straat droog te houden. Regenwater is bovendien zacht water, zonder de kalk die uit de kraan komt. Planten, vooral zuurminnende soorten zoals rododendrons of bosbessen, groeien er beter op.
Regenton of IBC-tank?
Er zijn twee opties die voor de meeste tuinen werken.
Een gewone regenton heeft een inhoud van 100 tot 500 liter en kost tussen de 25 en 100 euro in een bouwmarkt of tuincentrum. Je plaatst hem onder een regenpijp, sluit een overloop aan zodat de ton bij volregen niet overstroomt, en koppelt er een kraantje aan. Perfect voor kleine tuinen of als eerste stap.
Een IBC-container is een stap verder. Deze kubieke stalen frames met een kunststof binnentank bevatten standaard 1.000 liter, pakken strak langs een muur en zijn tweedehands vaak al voor 40 tot 80 euro te vinden. Gebruik alleen containers die eerder voor voedingsstoffen of schoonmaakmiddelen voor levensmiddelen zijn gebruikt. Containers die chemicaliën of bestrijdingsmiddelen hebben bevat, zijn ongeschikt, ook na grondig schoonmaken.
Wie nog serieuzer wil, kiest voor een ondergrondse regenwatertank van 3.000 liter of meer. Daarvoor is grondwerk nodig en een pomp, maar zo'n tank kan ook je toilet of wasmachine voeden. Dat verlaagt het waterverbruik flink, maar vraagt meer investering en planning.
Zo sluit je een regenton aan op je regenpijp
Het principe is eenvoudig. Je plaatst een regenpijpfilter, ook wel een diverter of aftakstuk, in de regenpijp op hoogte. Het water dat van het dak afstroomt, gaat via een slang naar de ton. Is de ton vol, dan leidt de diverter het overtollige water weer terug de pijp in, richting riool.
Wat je nodig hebt:
- Een regenpijpfilter voor jouw pijpdiameter (meestal 80 of 100 mm)
- Een verbindingsslang van filter naar ton
- Een kraantje onderaan de ton
- Een stabiele ondergrond of platform om de ton iets van de grond te tillen (makkelijker tappen)
Zaag de pijp door op de gewenste hoogte, klik de diverter vast en leid de slang naar de ton. Sluit daarna de overloop aan. Totale werktijd: anderhalf uur, inclusief koffie.
Waarvoor zet je het regenwater in?
Regenwater heeft een voordeel ten opzichte van kraanwater: het is kalkvrij. Dat merkt je aan je planten, zeker als je gewassen in de tuin of bakken op het terras hebt. Planten die je na de vorstperiode buiten zet gedijen extra goed als je ze van meet af aan met regenwater beregent in plaats van leidingwater.
Verder is regenwater prima voor:
- Moestuin en bakken met groenten of kruiden
- Terras of oprit afspuiten
- Auto of fiets wassen
- Vijver bijvullen
- Tuinsproeisysteem voeden
Wil je regenwater ook binnenshuis gebruiken, voor de wasmachine of toiletspoeling, dan heb je een pomp nodig en moet je het systeem volledig loskoppelen van het drinkwaternet. Dat laatste is wettelijk verplicht, om terugstroming in de drinkwaterleiding te voorkomen.
Wat kost het en wat levert het op?
Een basisinstallatie met een ton van 200 liter is voor minder dan 100 euro compleet, inclusief alle onderdelen. Een IBC-opstelling kost nieuw rond de 100 tot 150 euro; tweedehands ben je er met 50 tot 80 euro al vanaf.
Stel je gebruikt jaarlijks 10.000 liter water in de tuin. Tegen 1,80 euro per kubieke meter scheelt dat 18 euro per jaar. Bescheiden, maar dat zijn alleen de financiële kosten. De echte meerwaarde zit in het comfort: een volle ton staat altijd klaar, je hoeft geen slang naar de kraan te slepen, en tijdens een tijdelijk sproeiverbod in droge zomers heb je alsnog water voor je planten.
Wie een serieuzer systeem bouwt voor toilet en wasmachine, bespaart al gauw 30 tot 50 procent op het totale waterverbruik thuis.
Dit zet je volgende week al op
Een basisregenton vraagt één bezoek aan de bouwmarkt en een halve middag werk. Begin klein: een ton van 200 liter, een regenpijpfilter en een simpel kraantje. Na twee of drie regendagen zit de ton vol en heb je water voor weken.
Ben je toch al van plan iets aan je tuin te bouwen, dan valt het slim te combineren. Een zelf gebouwde pergola met een aflopend dak levert extra dakoppervlak op en dus meer regenwater. Op dat soort constructies valt per vierkante meter bij een flinke regenbui al gauw 20 tot 30 liter te oogsten.
Wie eenmaal begint met opvangen, wil bijna altijd meer. De investering betaalt zichzelf terug, de installatie vraagt nauwelijks onderhoud en je bent in één keer minder afhankelijk van het leidingnet als het echt lang droog is.
