De eerste frisse ochtenden zijn er al en de haard of houtkachel gaat weer aan. Precies nu is het moment om de schoorsteen te laten vegen, voordat je er elke avond gebruik van maakt. Wie dit uitstelt tot het echt koud is, stookt vaak al wekenlang door een rookkanaal met een laag roet en creosoot, en dat is precies waar een schoorsteenbrand ontstaat.
Waarom dit precies nu op de planning moet
Een rookkanaal dat een heel stookseizoen is gebruikt, bouwt een laagje roet op aan de binnenkant. Bij hout is dat extra hardnekkig, want onvolledig verbrand hout laat creosoot achter, een brandbare teerlaag. Hoe dikker die laag, hoe makkelijker hij vlam vat zodra het kanaal warm genoeg wordt. De brandweer ziet het aantal schoorsteenbranden oplopen zodra meer mensen op hout gaan stoken, en dat begint nu juist weer.
Je hoeft trouwens niet te wachten tot het al vriest. Sterker nog: nu plannen is slimmer, want schoorsteenvegers hebben in november en december hun drukste weken. Bel je in oktober, dan kies je zelf een moment dat jou past in plaats van te wachten op een gaatje in een volle agenda.
Wat een schoorsteenveger precies doet
Een vakman borstelt het rookkanaal van onder tot boven schoon en verwijdert roet, creosoot en eventuele vogelnesten of bladeren die zich erin hebben verzameld. Daarna checkt hij of het kanaal vrij is, of de voeringen nog heel zijn en of er scheuren zitten die rook of koolmonoxide de verkeerde kant op kunnen laten lekken. Je krijgt aan het einde een veegbewijs, en dat is niet alleen voor de vorm. Veel opstalverzekeraars vragen dit document op als je na een schoorsteenbrand een schadeclaim indient. Zonder bewijs dat je de schoorsteen op tijd hebt laten vegen, kan een verzekeraar de uitkering weigeren of korten.
Reken op een afspraak van twintig tot veertig minuten en een bedrag tussen de 50 en 100 euro, afhankelijk van het type kanaal en hoe bereikbaar het dak is.
Zelf vegen of toch een vakman bellen
Een eenvoudige rechte schoorsteen met een losse veegset kun je in principe zelf aanpakken. Maar in de praktijk missen de meeste particulieren het zicht op bochten, aftakkingen en de staat van de binnenvoering. Een vakman ziet scheurtjes en verzakkingen die je vanaf de grond nooit opmerkt, en dat is precies waar het misgaat bij zelfgedane klussen. Twijfel je over de staat van je rookkanaal, kijk dan ook meteen naar de rest van je stookvoorbereiding: verstopte dakgoten voorkomen hoort in hetzelfde najaarsrondje thuis, want bladafval dat in de regenpijp blijft hangen, zoekt vaak ook een weg naar het schoorsteenkanaal.
Droog hout stook je veiliger
Zelfs een pas geveegde schoorsteen loopt risico als je nat of geïmpregneerd hout verbrandt. Vochtig hout verbrandt onvolledig, en dat levert juist meer rook en creosoot op in plaats van minder. Stook daarom hout met een vochtpercentage onder de 20 procent, controleer dat met een simpele houtvochtmeter, en laat geverfd sloophout, pallets of karton links liggen. Een rookmelder in de buurt van de haard en een koolmonoxidemelder zijn daarnaast een kleine investering die je in een noodgeval minuten voorsprong geeft. De ANWB raadt daarnaast aan om bij een rieten of strooien dak altijd een vonkenvanger op de schoorsteen te plaatsen, juist omdat vonken uit een rookkanaal daar snel een brand kunnen veroorzaken.
Je herkent slecht brandend hout aan zwarte, dikke rook uit de schoorsteen in plaats van een lichte, bijna doorzichtige damp. Zie je dat bij jezelf, dan is dat vaak al een teken dat het hout te vochtig is of dat het kanaal onvoldoende trek heeft.
Deze signalen wijzen op een vastgelopen rookkanaal
Een paar simpele controles vertellen je of het echt tijd is voor een beurt. Ruik je een scherpe, rokerige geur in huis zodra je de haard aansteekt, terwijl dat vorig jaar niet zo was? Zie je roetvlekken rondom de haarddeur of op de muur net boven de schoorsteenmantel? Trekt het vuur traag op gang en blijft de kamer vol rook hangen in plaats van dat die via het kanaal naar buiten gaat? Dat zijn allemaal signalen dat er iets in de weg zit. Wacht daar niet mee tot het stookseizoen op volle toeren draait, want dan stapelt het probleem zich alleen op.
Heb je sowieso een lijstje met klussen voor de kou, zet dit er dan bovenaan naast dingen zoals je radiatoren ontluchten. Beide klussen kosten je amper tijd, maar voorkomen dat je in januari met een koude kamer of een rokerige woonkamer zit.
Wat deze klus je uiteindelijk oplevert
Een geveegde schoorsteen trekt beter, en dat merk je direct aan hoe snel je haard op temperatuur komt. Je stookt zuiniger, want een kanaal zonder opgehoopt roet laat de warmte efficiënter wegtrekken in plaats van dat de verbranding stokt. Combineer dat met andere seizoensklussen zoals de isolatie van je woning op orde brengen, en je stookseizoen wordt niet alleen veiliger, maar ook een stuk voordeliger. Plan die afspraak met de schoorsteenveger deze week nog, dan heb je het geregeld voordat de eerste echt koude avond valt.
