De laatste dahlia's zijn er al uit en de vuurkorf staat klaar voor de koude avonden, maar er is nog één klusje dat nu moet gebeuren voordat je tuin echt winterklaar is: bloembollen de grond in. Het is misschien het minst spannende klusje van het hele najaar, maar het is wel het klusje dat in maart het verschil maakt tussen een kale border en een tuin vol krokussen, narcissen en tulpen.
Veel mensen stellen het uit omdat het "toch nog wel even kan wachten". Dat klopt deels, maar niet helemaal. Hier is wat je nu moet weten.
Dit is de beste periode om te planten
De ideale periode voor voorjaarsbollen loopt van half september tot eind november. Hoe eerder je plant, hoe eerder de bol in het voorjaar bloeit, dus wie nu nog moet beginnen, is niet te laat, maar ook niet te vroeg meer.
Voor tulpen geldt een uitzondering: die plant je juist liever wat later, in november. Vroeger in de grond vergroot de kans dat ze gaan rotten of schimmelen voordat de kou goed doorzet. Hyacinten doe je dan weer beter uiterlijk eind november de grond in.
Belangrijker dan de kalenderdatum is het weer op de dag zelf. Plant bij voorkeur als het niet vriest en de grond niet drijfnat is. Kou in combinatie met natte grond is precies de combinatie waarbij bollen gaan rotten.
Op deze diepte gaat de bol de grond in
Er is geen vaste centimeterafstand die voor elke bol werkt, maar wel een handige vuistregel: houd een diepte aan van twee tot drie keer de grootte van de bol zelf. Een kleine krokusbol van ongeveer 2 centimeter gaat dus maar een paar centimeter de grond in, terwijl een flinke tulpen- of narcisbol van 4 centimeter al snel 8 tot 12 centimeter diep moet.
Let op de richting: de punt van de bol wijst naar boven, het brede, platte deel naar onderen. Houd bij grote bollen 7 tot 20 centimeter ruimte tussen de bollen, bij kleine bolletjes is 3 tot 7 centimeter genoeg. Heb je weinig ruimte of plant je in potten, dan kun je met lasagnebeplanting meerdere soorten op verschillende diepte boven elkaar zetten, zodat ze na elkaar opkomen. Geef na het planten water, zeker als de grond droog aanvoelt.
Nieuw met bollen planten? Begin dan niet met tulpen, die zijn het meest gevoelig voor rot. Krokussen en narcissen zijn een stuk vergevingsgezinder: ze verdragen een klein foutje in diepte of timing beter en komen jaar na jaar vanzelf weer terug, zonder dat je ze opnieuw moet planten.
Kies een plek waar de bol het niet verdrinkt
Bollen rotten sneller dan dat ze bevriezen. De belangrijkste eis aan de plek is dan ook dat er geen water blijft staan. Twijfel je of jouw border dat probleem heeft? lees dan eerst hoe je blijvend water in de tuin oplost voordat je gaat planten, anders is al dat graafwerk voor niets.
Verder hebben de meeste bollen een paar uur zon per dag nodig om goed te bloeien. Plant ze bij voorkeur op een plek die je vanuit je huis goed kunt zien, zodat je er in maart ook echt wat aan hebt als je door het raam naar buiten kijkt.
Ben je al wat later dan half november, dan is dit je grens
Zit je nu al voorbij eind november, dan is het nog geen reden tot paniek. December kan nog, zolang de bodem niet bevroren en niet te doorweekt is. Voor tulpen is later planten zelfs beter dan te vroeg.
Het uiterste moment is begin januari. Daarna wordt de slagingskans klein. De reden is simpel: bollen hebben ongeveer drie maanden kou nodig om goed te wortelen. Krijgen ze die tijd niet, dan krijgen ze problemen met hun wortelgestel en blijft de bloei in het voorjaar matig of helemaal uit.
Vriest het hard op het moment dat je wilt planten, stel het dan uit. Graven in bevroren grond is niet alleen lastig, de bollen worden er ook niet beter van. Bij lichte nachtvorst die overdag weer wegtrekt, kun je gewoon doorgaan. Wordt er vorst voorspeld en wil je toch nog iets doen, plant de bollen dan in een pot en zet die bij harde vorst eerst in een vorstvrije ruimte.
Dit heb je er in maart aan
Het is een vooruitinvestering die weinig moeite kost en in het voorjaar meteen opvalt. Een border met vroege bollen trekt in maart en april ook de eerste bijen en hommels van het jaar, precies op het moment dat ze na de winter weer op zoek gaan naar voedsel. Wil je je tuin dit voorjaar nog aantrekkelijker maken voor bestuivers, lees dan ons artikel over een bijenvriendelijke tuin voor meer ideeën die je naast de bollen kunt combineren.
Heb je het bollen planten achter de rug, dan is de rest van je gazon waarschijnlijk ook wel een beurt toe na de zomer. Dit najaarsklusje redt je gazon van mos en onkruid en kost net als het bollen planten maar een middag, maar betaalt zich in het voorjaar dubbel en dwars terug.
